Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) ev sahipliğinde düzenlenen “Kırım: İşgal ve Direniş” başlıklı toplantıda, Kırım’ın yasa dışı işgalinin insan hakları, uluslararası hukuk ve Karadeniz güvenliği açısından çok boyutlu sonuçları ele alındı.
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) ev sahipliğinde 28 Ocak 2026 Çarşamba günü gerçekleştirilen “Kırım: İşgal ve Direniş” başlıklı toplantı; büyükelçilik temsilcileri, kamu kurumları, akademi, düşünce kuruluşları ve sivil toplumdan katılımcıları bir araya getirdi. Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın Kırım Özerk Cumhuriyeti Daimî Temsilcisi Olha Kuryshko’nun konuşmacı olarak yer aldığı toplantının moderatörlüğünü TEPAV Uluslararası Çalışmalar Merkezi Direktörü Büyükelçi (E) N. Murat Ersavcı üstlendi.
Toplantıda, Kırım’daki yasa dışı işgal insan hakları, uluslararası hukuk ve Karadeniz güvenliği çerçevesinde ele alınırken; bu durumun yalnızca Ukrayna’nın egemenliğine yönelik bir ihlal olmadığı, aynı zamanda ciddi insan hakları ihlallerine ve bölgesel güvenliği tehdit eden sonuçlara yol açtığı vurgulandı. Kırım’ın bugün, bu mücadelenin ve direnişin sembolü haline geldiği ifade edildi.
“Türkiye, Kırım’daki yasa dışı işgali tanımıyor”
Olha Kuryshko, Türkiye ile Ukrayna’nın dost ve ortak ülkeler olduğuna dikkat çekerek Türkiye’nin Kırım’daki yasa dışı işgali tanımadığını ve Kırım Tatarlarının haklarını uluslararası platformlarda kararlılıkla savunduğunu vurguladı. Kuryshko, Kırım’ın 2014’ten bu yana; Luhansk, Donetsk, Kherson ve Zaporizhzhia’nın ise 2022’den itibaren geçici işgal altında bulunduğunu belirtti.
“İfade özgürlüğü suç sayılıyor, binlerce siyasi tutuklu var”
Kuryshko, 2022 sonrasında Rus Ceza Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, Kırım’daki işgali eleştirmenin ya da Ukrayna lehine açıklama yapmanın suç kapsamına alındığını söyledi. Çoğu Kırım Tatarı olmak üzere, Kırım’da 3 binden fazla siyasi tutsağın bulunduğunu ifade etti.
Geçici işgal altındaki bölgede idari hizmetlerin, yargı süreçlerinin ve günlük yaşamın Rus makamlarının iznine bağlı hale geldiğini belirten Kuryshko, Ukrayna’ya geçişin ise Rus pasaportu zorunluluğu, zorunlu güzergâhlar ve yüksek maliyetler nedeniyle ciddi biçimde zorlaştığını aktardı.
“Kırım meselesi Karadeniz’i ve uluslararası hukuku ilgilendiriyor”
Toplantıda Kırım’daki yasa dışı işgalin neden yalnızca Ukrayna’nın sorunu olmadığına da dikkat çekildi. Ukraynalı çocukların hukuka aykırı biçimde Rus ailelere evlatlık verilmesi, uluslararası hukuk ve insan hakları ihlalleri, Rus tankerlerinin Karadeniz ekosisteminde yarattığı tahribat ve Kırım Tatarlarının da dahil olduğu yerli halkların kültürel mirasının korunması gerekliliği bu çerçevede öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
“Ekonomi, kamu düzeni ve bilişsel alan üç stratejik eksen”
Kuryshko, Kırım’a yönelik çalışmaların üç temel stratejik eksen üzerinden yürütüldüğünü belirtti. Bunlar; Rusya’nın Kırım’a yönelik yatırım ve ilhak politikalarına karşı ekonomik toparlanma planları, Rus idari yapısına karşı Ukrayna kamu otoritesinin yeniden tesisi ve Rus endoktrinasyonuna karşı “bilişsel işgalden kurtulma” çalışmaları olarak sıralandı.
Bilgiye erişim en büyük zorluklardan biri
Toplantının soru-cevap bölümünde, Rusya’nın bilgi ve belge manipülasyonu, telekomünikasyon altyapısına yönelik müdahaleleri ve iletişim kanallarına erişim kısıtları nedeniyle Kırım’dan sağlıklı ve anlık bilgi almanın zorlaştığı ifade edildi. Buna rağmen hazırlanan izleme raporlarının Ukrayna Hükümeti ve uluslararası ortaklarla paylaşıldığı, Kırım’da tespit edilen birçok eylemin savaş suçu kapsamında değerlendirildiği belirtildi.
“Kırım Ukrayna toprağıdır”
Kırım’ın askeri ya da diplomatik yollarla mı kurtarılacağına ilişkin soruya yanıt veren Kuryshko, Kırım’ın Ukrayna toprağı olduğunu ve Ukrayna’nın tüm toprakları için mücadele ettiğini vurguladı. Kırım’ın güvenliğinin sağlanmasının, Rusya’nın Kırım topraklarının tamamından çekilmesi ve askeri tesislerini kapatmasıyla mümkün olacağını ifade etti.
