ABD Yüksek Mahkemesi Başkanı, Trump’ın Kurtuluş Günü olarak ilan ettiği tarifelerini 6’ya 3 oy çokluğuyla iptal etti. 20 Şubat günü alınan bu karar gereği, Başkan Trump’ın kısaca IEEPA olarak bilinen Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (International Emergency Economic Powers Act) uyarınca uyguladığı tarifelerin hukuka aykırı olduğuna karar verilmiş oldu. Bu karar sonrası yeni bir tartışma gündeminin başlayacağı kesin görünüyor. 

Öncelikle alınan kararın ne anlama geldiğine kısaca göz atmakta yarar var. Olay, Trump’ın ikinci kez başkan seçildikten sonra kendi ifadesiyle on yıllardır Amerika Birleşik Devletleri’ni “soyan” küresel ticaret düzenini yeniden yapılandırmak için tarifeleri kullanma sözü verdiği geçen nisan ayına dayanıyor. Hatırlanacağı üzere, Trump 2 Nisan 2025 tarihinde Kurtuluş Günü adı altında hemen tüm ticaret ortaklarına karşı Amerikan ekonomik güvenlik önlemleri ilan ettiği ve geçen yıl ağustos ayında yürürlüğe soktuğu gümrük tarifeleriyle ticaret gündemini bir hayli sarsmıştı. Trump, her ülke için farklı oranlar öngören yeni tarife rejimini finansal piyasalarda haftalar süren dalgalanmaya yol açmış ve bu uygulamalara maruz kalan ticaret ortaklarını oldukça endişelendirmişti. Geçen dönem zarfında, en sert tarifelerin bazılarını uygulamaktan vazgeçmiş olsa da ABD 2025 yılını fiili ortalama gümrük tarifesinin yüzde 10’un üzerine çıktığı bir seviyede kapatmış ve böylece İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana görülen en yüksek oranlara ulaşmıştı. 

Tarife aşığı Başkan Trump’ın her derde deva olarak gördüğü gümrük vergilerinin önemli bir bölümü, IEEPA denilen yasaya dayandırılarak alınmış, ancak daha ilk günden bu uygulamaların yasallığı konusunda itirazlar da beraberinde gelmişti. Zira ABD yasalarının Başkan’a Kongre’nin onayını almadan söz konusu yasa çerçevesinde tek başına tarife uygulaması getiremeyeceği iddia edilmekteydi. Konu, ilgili gümrük tarifelerinden zarar gördüklerini savunan çeşitli Amerikan şirketleri tarafından mahkemeye taşınmıştı. Bu girişime ABD’den 12 eyalet de resmen katılarak açıkça destek vermişti. Yüksek Mahkeme’nin kararı, Trump’ın IEEPA uyarınca uyguladığı tarifelerin hukuka aykırı olduğuna hükmeden alt derece mahkemelerinin önceki kararlarını teyit etmiş oldu. 

Değerlendirme notuna buradan ulaşabilirsiniz.