TEPAV ve Alman Uluslararası İşbirliği Kurumu (GIZ), Uluslararası İklim Girişimi’nin (IKI) desteğiyle yürüttükleri“Jobs and Skills for the New Economy in Türkiye: Kocaeli Case Study” başlıklı proje kapsamında, sanayide yeşil dönüşümün gerektirdiği becerileri, çalışanların desteklenmesini ve dönüşüme rehberlik edecek mekanizmaları değerlendirmek üzere 22 Ekim 2026’da TEPAV’da bir yuvarlak masa toplantısı düzenledi. Kocaeli’yipilot il olarak inceleyen araştırmanın bulgularının paylaşıldığı toplantıda, adil geçiş politikalarının tasarımında sektörlerin ve bölgelerin farklılaşan ihtiyaçlarının dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Toplantıda, Kocaeli araştırmasının bulguları ile dünyadan yeşil dönüşüm örnekleri değerlendirildi. Katılımcılar, dönüşüm sürecindeki görev ve sorumlulukları, il düzeyinde adil geçişi yönetecek yapıların nasıl tasarlanacağını ve kadınlar ile gençlerin istihdamını artırmanın yollarını tartışarak politika önerilerinin geliştirilmesine katkı sundu.
Kamu kurumları, işçi ve işveren sendikaları, organize sanayi bölgeleri, mesleki eğitim ve araştırma kurumları ile uluslararası kuruluşların temsilcilerinin katıldığı toplantı, TEPAV Kurucu Direktörü Prof. Dr. Güven Sak’ın açılış konuşmasıyla başladı. Ardından GIZ Türkiye Proje Danışmanı Ezgi Durmaz, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı’ndan Uzman Fatma Tok Lazoğlu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü’nden Uzman Özge Atak konuşma yaptı. TEPAV Sürdürülebilirlik Çalışmaları Program Direktörü Dr. Sibel Güven, araştırmanın bulgularını sundu ve tartışma oturumunun moderatörlüğünü
“Dönüşüm için bir öncelik haritası gerekiyor”
Güven Sak, açılış konuşmasında Kocaeli’de yürütülen çalışmayla sanayide işgücünün ve becerilerin dönüşüme nasıl uyum sağlayacağının incelendiğini belirtti.
Sahadaki uzmanların dönüşüme hazırlanmaya çalıştıklarını ancak hangi adımlara öncelik verecekleri konusunda yönlendirme beklediklerini ifade eden Sak, kurum içindeki karar vericilerin ikna edilmesi açısından da bir önceliklendirme stratejisine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) Avrupa pazarında maliyet yarattığına dikkat çeken Sak, “Bir öncelik haritası olursa herkes ne yapabileceğini bilir” dedi.
“Projeyi üç ülkede yürütüyoruz”
Çalışmanın Uluslararası İklim Girişimi (IKI) tarafından desteklendiğini ve Türkiye dâhil üç ülkede yürütüldüğünü belirten Ezgi Durmaz, projenin Türkiye ayağında GIZ ile TEPAV’ın birlikte çalıştığını ifade etti.
Durmaz, araştırma sürecinin masa başı çalışması, kanaat önderleriyle toplantılar ve Kocaeli’de düzenlenen çalıştayla ilerlediğini, bu kapsamda farklı paydaşlarla bir araya gelindiğini aktardı.
“İklim değişikliğiyle mücadele adil ve kapsayıcı olmalı”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı’ndan Uzman Fatma Tok Lazoğlu, iklim değişikliğiyle mücadelenin çevresel ve ekonomik boyutlarıyla birlikte sosyal etkilerinin de ele alınması gerektiğini vurguladı.
Lazoğlu, dönüşümün adil ve kapsayıcı biçimde yürütülmesi için bütüncül bir yaklaşım gerektiğini ifade etti. Bu yaklaşımın somut politikalara yansıtılmasının önemini belirterek Antalya’da düzenlenecek COP31 bağlamında da kapsayıcı kararların alınmasına dikkat çekti.
“Aynı sektörün farklı bölgelerde farklı sorunları olabiliyor”
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü’nden Uzman Özge Atak, yeşil dönüşümün çalışma hayatında yeni fırsatlarla birlikte riskler de yarattığını belirterek çalışanların ihtiyaçlarına yanıt vermenin önemini vurguladı.
Atak, kimsenin geride kalmamasını amaçlayan, veriye dayalı ve sektörleri ayrı ayrı ele alan bir adil geçiş stratejisi hazırladıklarını söyledi. Toplantılar ve saha çalışmalarının, dönüşümün etkilerinin sektörel ve tematik boyutların yanı sıra bölgelere göre de farklılaştığını gösterdiğini aktardı.
Aynı sektörün farklı bölgelerde farklı sorunlarla karşılaşabildiğini belirten Atak, Kocaeli çalışmasının pilot il düzeyinde ülke geneline uygulanabilecek bir yöntem sunmayı amaçlamasını önemli bulduklarını ifade etti. Araştırmanın bulgularından strateji hazırlığında yararlanmayı planladıklarını söyleyen Atak, adil geçişin çok sayıda kurum ve paydaşın birlikte çalışmasını gerektirdiğini vurguladı.
Bulgular işlerin dönüşümüne ve adil geçişin yönetimine ışık tutuyor
TEPAV Sürdürülebilirlik Çalışmaları Program Direktörü Dr. Sibel Güven, proje bulgularını sunduğu konuşmasında, mevcut durumun değerlendirildiğini, boşluk analizi yapıldığını, yeşil dönüşümün yaratabileceği risk ve fırsatların incelendiğini aktardı. Bulguların adil geçiş sürecinin tasarımına katkı sağlamasını hedeflediklerini belirtti.
Araştırmanın en önemli bulgularından birinin, yeşil dönüşümün mevcut işleri dönüştürmesi olduğunu ifade eden Güven, yeni yeşil işlerin ortaya çıkması için de fırsatlar bulunduğunu kaydetti. Kocaeli’nin pilot il olarak seçilmesinde, SKDM’den en fazla etkilenebilecek iller arasında yer almasının belirleyici olduğunu söyledi.
Adil geçişin yönetişiminde Almanya ve İspanya örneklerini değerlendiren Güven, Almanya’da tüm paydaşları içeren bir Kömür Komisyonu kurulduğunu aktardı. İspanya’daki Adil Geçiş Enstitüsü’nde ise karar organının yanında bir danışma kurulu bulunduğunu; oy yetkisi olmayan bu kurulun sürecin tamamını izlediğini ve kararlarda görüşüne başvurulduğunu anlattı.
İl düzeyinde adil geçiş kurulları nasıl şekillenmeli?
Toplantıda öne çıkan başlıklardan biri, adil geçişi il düzeyinde yönetecek yapıların nasıl şekilleneceğiydi. Bu kapsamda kamu kurumları, işveren ve çalışan temsilcileri, oda ve OSB yönetimleri ile eğitim kurumlarını bir araya getiren kalıcı bir il yapısı önerildi. Bu yapının sektör ve mesleklerdeki değişimi izlemesi, öncelikli beceri ihtiyaçlarını belirlemesi, risk altındaki çalışan gruplarına yönelik programlar geliştirmesi ve sonuçları değerlendirmesi üzerinde duruldu. Ulusal Adil Geçiş Stratejisi taslağının da pilot illerde il düzeyinde istişare kurulları öngördüğü belirtildi.
Mevcut yapılardan yararlanılması veya yeni bir koordinasyon mekanizması oluşturulması seçenekleri değerlendirilirken kurulun karar ve uygulama yetkilerinin, sekretaryasının ve finansmanının nasıl düzenleneceği ele alındı. Kadınların, gençlerin ve dönüşümden etkilenmesi beklenen çalışan gruplarının sürece katılımının nasıl sağlanacağı da değerlendirildi.
Proje hakkında
Uluslararası İklim Girişimi’nin (IKI) desteğiyle TEPAV ve GIZ ortaklığında yürütülen “Jobs and Skills for the New Economyin Türkiye: Kocaeli Case Study” projesi, Türkiye’nin önde gelen sanayi merkezlerinden Kocaeli’de yeşil dönüşümün işgücü ve beceri ihtiyaçlarına etkisini inceliyor. Pilot ilde geliştirilen yaklaşımın diğer bölgelere yol göstermesi ve bulguların Ulusal Adil Geçiş Stratejisi’ne kanıta dayalı katkı sunması hedefleniyor.
Kapsamlı bir masa başı çalışmasıyla başlayan araştırmada; sanayi ekosistemi, eğitim kurumları, otomotiv, kimya ve demir-çelik sektörlerine odaklanan beş ayrı odak grup toplantısı yapıldı. Kocaeli Sanayi Odası’nın katkılarıyla 7 Ekim 2026’da düzenlenen çalıştayda ise eğitim kurumları, sektör ve oda temsilcileri ile organize sanayi bölgesi yönetimleri bir araya geldi.
