Değerlendirme Notu / Ayşegül Aytaç

Ülkelerin kalifiye göçmen ve girişimcileri kendi ülkelerine çekebilmek amacıyla tasarladıkları Girişimci Vizesi (Startup Visa) uygulamalarının, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler tarafından hızla benimsendiği ve yaygınlaştığı görülmektedir. Fakat Türkiye’nin hali hazırda bu konuda uygulanan veya hazırlığı kamuoyuyla paylaşılan bir politikası bulunmamaktadır. 2014 yılında yazılmış olan TEPAV değerlendirme notunda da vurgulandığı üzere, Türkiye’nin nitelikli işgücü açığını doldurabilmesi konusunda kısa vadede atılabilecek en önemli adımlardan bir tanesi yurtdışındaki nitelikli insan kaynağını Türkiye’ye çekebilmeyi sağlamaktır.

Küresel Rekabetçilik Endeksine bakıldığında Türkiye’deki iş ortamının en büyük üç kısıtı sırasıyla, vergi oranları, finansmana erişim ve işgücünün yeterli eğitime sahip olmaması olarak gösteriliyor. Dahası, 2014 yılında Türkiye, Küresel Rekabetçilik Endeksinin 44. sırasındayken, 2015 yılındaki endeks sıralamasında 51’e düşmüştür. Ayrıca, yine 2014 yılında “Yeteneği ülkede tutma kapasitesi” ve “Yetenek çekebilme kapasitesi” alt kırılımlarında sırasıyla 78. ve 89. sıradayken, bu yıl 84. ve 105. sıraya gerilemiştir. Görülen odur ki, Türkiye’nin nitelikli işgücü sorunu için çözüm stratejilerine ihtiyacı vardır.

Peki bu konu ile ilgili dünyada neler yapılıyor? Birçok dünya ülkesi, bu sorunu gidermek için özellikle son yıllarda Girişimci Vizesi uygulamalarını devreye sokmaya başlamıştır. Ülkeler, farklı katılım koşullarına sahip bu vize programlarıyla, girişimcilere çok çeşitli olanaklar sunarak, özellikle ileri teknoloji girişimlerini kendi ülkelerine çekmeyi hedeflemektedir.