TEPAV ve Alman Uluslararası İşbirliği Kurumu (GIZ) iş birliğiyle yürütülen “Jobs and Skills for the New Economy in Türkiye: Kocaeli Case Study” projesinin çalıştayı, Kocaeli Sanayi Odasının (KSO) katkılarıyla 7 Ekim 2026’da Kocaeli’de düzenlendi. Eğitim kurumları, farklı sektörlerden firmalar, oda temsilcileri ile organize sanayi bölgesi (OSB) yönetimlerini bir araya getiren çalıştayda, sanayi dönüşümünün işgücü üzerindeki etkileri, değişen mesleki beceriler ve eğitim ihtiyaçları görüşüldü.
Çalıştayın açılış konuşmalarını KSO Meclis Başkanı Hasan Tahsin Tuğrul, TEPAV Kurucu Direktörü Prof. Dr. Güven Sak, GIZ Türkiye’den Ezgi Durmaz ve etkinliğe uzaktan katılan T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Hayatında Dönüşüm Daire Başkanlığı’ndan Esra Şermin Ata yaptı. TEPAV İnovasyon Çalışmaları Program Direktörü Selin Arslanhan, araştırmanın kapsamını ve mevcut bulgularını sundu. Katılımcıların deneyimlerini ve önerilerini paylaştığı soru-cevap oturumunu ise TEPAV Sürdürülebilirlik Çalışmaları Program Direktörü Dr. Sibel Güven yönetti.
Proje kapsamında, Türkiye’nin sanayi dönüşümünün istihdamı ve beceri talebini nasıl etkilediğine ilişkin bölgesel ve firma düzeyinde kanıt üretilmesi amaçlandı. Türkiye’nin önde gelen sanayi illerinden Kocaeli, başka bölgelere de aktarılabilecek bir yaklaşımın geliştirileceği örnek vaka olarak ele alındı.
Çok paydaşlı diyalog sürecinde değerlendirilecek ve doğrulanacak bulguların, ulusal ve uluslararası politika tartışmalarına taşınarak Ulusal Adil Geçiş Stratejisi’ne kanıta dayalı katkı sunması öngörüldü. Çalışmayla Türkiye’nin iklim politikalarının işgücü ve beceri boyutunun güçlendirilmesi, geliştirilen yaklaşımın diğer illerde ve benzer ekonomik yapılara sahip ülkelerde de kullanılabilmesi hedeflendi.
“Yeşil ve dijital dönüşüm Kocaeli için çok önemli”
Açılışta konuşan Hasan Tahsin Tuğrul, Kocaeli’nin ihracatının yaklaşık yüzde 72’sinin Avrupa Birliği’ne yöneldiğini belirterek yeşil ve dijital dönüşümün il açısından önemine dikkat çekti. Kocaeli’de üç üniversite, 14 OSB, beş teknopark ve iki serbest bölge bulunduğunu aktaran Tuğrul, ilin pilot çalışma için seçilmesini değerli bulduklarını ifade etti.
Mesleki eğitim programlarının değişen beceri ihtiyaçlarına uyarlanması gerektiğini vurgulayan Tuğrul, KSO’nun üyeleriyle birlikte yeşil ve dijital dönüşüme yönelik projeler geliştirdiğini söyledi. Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında eğitimler düzenlediklerini, ikiz dönüşüm odaklı çalışmalar yürüttüklerini ve 17 firmanın karbon ayak izinin hesaplanmasına yönelik sürecin devam ettiğini aktardı. Çalışmanın adil geçiş politikalarına katkı sunmasının ve bulguların COP31’de paylaşılmasının önemini de dile getirdi.
“Her bölge için ayrı bir plan gerekiyor”
Güven Sak, iklim değişikliğinin bölgeleri ve toplumsal kesimleri farklı biçimlerde etkilediğini belirterek adil geçiş için her bölgenin koşullarını dikkate alan planlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Yerel ve sektörel düzeyde yürütülecek görüşmelerin, dönüşüm sürecinde karşılaşılan ihtiyaçların ve alınabilecek tedbirlerin belirlenmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
TEPAV’ın kuruluşundan bu yana Türkiye ekonomisi, sanayi ve bölgesel kalkınma üzerine çalıştığını hatırlatan Sak, Kocaeli’deki çalışmayla yerel deneyimleri ulusal politika süreçlerine taşımak istediklerini belirtti.
Avrupa Birliği pazarında değişen ürün standartlarına uyumun gerekliliğine dikkat çeken Sak, elektrikli kamyonları COP31’de ele almak istedikleri konulardan biri olarak gösterdi. Ankara’da yapılması planlanan yuvarlak masa toplantısında ise karar vericilerle dönüşümü destekleyecek mekanizmaların tartışılacağını aktardı.
“Bu sürecin insan odaklı ilerletilmesi gerektiğini düşünüyoruz”
Ezgi Durmaz, GIZ’in iklim ve biyoçeşitlilik alanındaki çalışmalarını küresel bir girişimin parçası olarak yürüttüğünü belirtti. Dönüşümün insan odaklı ilerlemesi gerektiğini vurgulayan Durmaz, sanayi yapısıyla öne çıkan Kocaeli’de geliştirilecek yöntemlerin ve elde edilecek çıktıların diğer illere ve ülkelere örnek olabileceğini ifade etti.
“Öncelikli 11 sektör belirledik”
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Hayatında Dönüşüm Daire Başkanlığından uzman Esra Şermin Ata ise iklim değişikliği ve dijital dönüşümün işgücü piyasasına ve toplumsal yapıya etkilerine yönelik hazırlıkları aktardı. Paydaşlarla yakın çalışarak sahadaki ihtiyaçları doğru belirlemeyi ve gerekli tedbirleri geliştirmeyi amaçladıklarını söyledi.
Ulusal Adil Geçiş Stratejisi hazırlıklarında 11 öncelikli sektör belirlendiğini kaydeden Ata, bu sektörlerin bir bölümünün Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’ndan, bir bölümünün ise doğrudan iklim değişikliğinden etkilendiğini ifade etti. Tematik ve sektörel politikalar üzerinde çalışmaların sürdüğünü belirterek gençleri, kadınları, engellileri ve KOBİ’leri kapsayan bir yaklaşımın önemine dikkat çekti.
Taslak eylem planında 27 eylem bulunduğunu ve bunların önümüzdeki üç yılda uygulamaya konulmasının planlandığını aktaran Ata, bölgesel dinamiklere ilişkin tespitlerin ulusal planlamayı beslediğini vurguladı.
“Dönüşüm işleri yok etmiyor, meslekleri dönüştürüyor”
Araştırmanın kapsamını ve mevcut bulgularını paylaşan Selin Arslanhan, yeşil dönüşümün mesleklerin içeriğini ve ihtiyaç duyulan becerileri değiştirdiğini belirtti. Araştırmadaki gözlemlerinin, işlerin ortadan kalkmasından çok mesleklerin dönüşümüne işaret ettiğini ifade etti.
Kocaeli’de geliştirilecek modelin diğer sanayi illerinde de uygulanabilir ve aktarılabilir olmasının hedeflendiğini söyleyen Arslanhan, çalışma kapsamında ulusal ve uluslararası mevzuatın incelendiğini aktardı. Bulguların COP31’e taşınmasının süreçte bir aşama olacağını, dönüşüm ve alınacak tedbirlere ilişkin çalışmaların sonrasında da devam edeceğini belirtti.
Çalıştayın son bölümünde, Dr. Sibel Güven’in moderasyonunda katılımcılarla soru-cevap oturumu yapıldı. Katılımcılar, dönüşüm sürecinde karşılaştıkları ve gelecekte karşılaşabilecekleri fırsat ve zorluklara ilişkin görüşlerini paylaştı. Mentimeter üzerinden de yanıtların alındığı oturumla çalıştay sona erdi.
