Amerikalı seçmen hesap sordu. Siyasiler mesajı alabilecek mi?
Amerikalı seçmen, 3 Kasım ara seçimlerinde Cumhuriyetçilere ağır bir yenilgi yaşattı. Demokratlar, Kongre'nin iki kanadında da beklenenden daha güçlü bir çoğunluk kazandı. Senato'da net 7 sandalyelik artışla 54 sandalyelik çoğunluğa ulaşırlarken, Temsilciler Meclisi'nde yaklaşık 41 sandalyelik net kazanımla 256 sandalyeye ulaşmaları bekleniyor. Bu sonuç, Cumhuriyetçi Parti'nin Trump'ın egemenliğinde şekillendiği ve şekillenmeye devam edeceği yönündeki iddiaları, bir sonraki başkanlık seçimi gelmeden ciddi biçimde sorgulamaya açtı. Zira 2024 başkanlık seçimlerinde Trump'ı Beyaz Saray'a taşıyan seçmenin bir bölümü, bu kez ya sandığa gitmedi ya da Demokrat adaylara yöneldi. Amerikan demokrasisinin hâlâ sahip olduğu önemli bir güç de burada kendini gösteriyor: Seçmen, gerektiğinde desteklediği siyasi partiye de sandıkta hesap sorabiliyor ve hatta onu cezalandırabiliyor. Bu nedenle, Demokratların zaferinde Cumhuriyetçi seçmenin rolünü söz konusu çerçevede anlamak önemli. Çünkü seçim sonuçlarını Demokratların siyasi programına verilmiş bir onaydan ibaret olarak okumak, sandıktan çıkan asıl mesajı gözden kaçırmak olur. Daha da önemlisi, bu mesajın siyasi partiler ve Kongre tarafından nasıl karşılanacağı, önümüzdeki iki yılın asıl meselesi olacak.
Trump'ın seçmeni, Cumhuriyetçi Parti'nin seçmeni mi?
Trump'ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki hâkimiyeti tartışılmaz görünse de seçmenle kurduğu ilişki, partinin bütününü aynı çizgide buluşturmaya yetmiyor. New York'un Staten Island bölgesinde ve Virginia'nın Leesburg kasabasında yaptığım iki görüşme, bu ayrışmanın farklı yüzlerini görmemi sağladı.
Staten Island'da konuştuğum İtalyan kökenli MAGA seçmeni, Trump'ı savunmak için onun kusurlarını inkâr etmeye gerek duymuyordu. Amerika'nın sorunlarının Trump'la başlamadığını özellikle vurguluyordu. Geleneksel Cumhuriyetçi anlayışa uygun olarak, devletin bireyin hayatına mümkün olduğunca az müdahale etmesi gerektiğini savunuyordu. Öyle ki sağlık hizmetlerine erişimi bile öncelikle kişisel sorumluluk çerçevesinde değerlendiriyordu. İran konusunda da Trump'ın yaklaşımını haklı buluyordu. Ona göre İran, uzun yıllardır Amerika'ya meydan okuyordu ve bu, er ya da geç çözülmesi gereken bir sorundu.
Leesburg'da karşılaştığım Reagan geleneğinden gelen Cumhuriyetçi seçmen ise partisine bağlılığını çok farklı yorumluyordu. Cumhuriyetçi Parti'nin yeniden kendine gelebilmesi için belki de önce yenilmesi gerektiğini düşünüyordu. Demokratların siyasi programını benimsediği için değil, kendi partisinin savunduğu ilkelerden uzaklaştığına inandığı için.
Biri Trump'ın kusurlarını kabullenerek desteğini sürdürüyordu, diğeri ise partisinin geleceği adına yenilgiyi göze alıyordu. İki görüşmeden çıkan ortak nokta, Cumhuriyetçi seçmenin Trump'la ve partisiyle ilişkisinin sanıldığı kadar tek biçimli olmadığıydı.
Değerlendirme notuna buradan ulaşabilirsiniz.
