Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) ABD ara seçimleri toplantı serisinin üçüncüsü, 12 Kasım 2026’da TEPAV’da düzenlendi. “2026 ABD Ara Seçimleri: Yeni Siyasi Tablo ve Türkiye–ABD İlişkilerine Etkileri” başlıklı toplantıya, Küresel İlişkiler Forumu (GRF) Başkanı emekli Büyükelçi Tahsin Timur Söylemez konuşmacı olarak katıldı. Kamu kurumları, diplomatik misyonlar, uluslararası kuruluşlar, üniversiteler ve düşünce kuruluşlarından temsilcilerin katılımıyla düzenlenen toplantının moderatörlüğünü TEPAV ABD Merkezi Direktörü Tülin Daloğlu üstlendi.
Seçim sonuçlarının Amerikan demokrasisinin kurumsal işleyişi, seçmen tercihleri ve yasama–yürütme ilişkileri açısından değerlendirildiği söyleşiyi, katılımcıların soruları ve katkıları izledi. Türkiye ile savunma iş birliği, NATO, Avrupa’nın güvenliği ve bölgesel gelişmeler de toplantının gündeminde yer aldı.
Ekonomik beklentiler seçmen tercihlerini şekillendirdi
Toplantıda, seçim sürecindeki tartışmalara rağmen sistemin işlemesi ve sonuçların kabul edilmesi, Amerikan demokrasisinin kurumsal dayanıklılığı açısından değerlendirildi. Demokratların başarısının ise partinin programına verilmiş koşulsuz bir destek olarak okunmaması gerektiği belirtildi. Hayat pahalılığı, ücretler, istihdam ve gümrük vergilerinin etkileri, seçmenlerin yönetimin performansını değerlendirirken dikkate aldığı başlıca unsurlar arasında sıralandı.
Önceki seçimde değişim beklentisiyle Trump’a yönelen seçmenlerin bir bölümünün, beklentileri karşılanmadığında desteğini geri çektiği değerlendirmesi yapıldı. Sonuçların kalıcı bir ideolojik dönüşümden çok mevcut seçmen bağlılıklarındaki çözülmeye işaret edebileceği, Demokratların bu desteği koruyabilmek için ekonomik sorunlar, göç ve sağlık hizmetlerine erişim gibi alanlarda sonuç üretmesi gerektiği ifade edildi.
Yerel koşullara uygun adayların belirlenmesi, örgütlenme ve Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu bölgelerde ekonomik sorunlara odaklanan kampanyalar yürütülmesi de Demokratların başarısını açıklayan etkenler arasında gösterildi. Her iki partideki liderlik tartışmalarının ve yeni seçilen üyelerin tutumlarının, 2028 başkanlık seçimine uzanan süreçte önem taşıyacağı belirtildi.
Kongrenin denetim ve bütçe yetkileri öne çıkacak
Seçmenlerin yönetime yönelik tepkisinin, Kongrenin yürütmeyi denetleme görevine ilişkin beklentileri de yansıttığı değerlendirmesi yapıldı. Yeni dönemde denetim faaliyetlerinin ve hesap verebilirlik talebinin güçlenebileceği, Kongrenin özellikle ödenekler ve savunma harcamaları üzerinden yönetimin politikalarını etkileyebileceği ifade edildi.
Bununla birlikte, çoğunluk değişiminin kapsamlı yeni yasaların kolayca çıkarılmasını sağlamayacağına dikkat çekildi. Önümüzdeki iki yılda denetim faaliyetlerinin, partiler arasındaki siyasi mücadelenin ve başkanlık seçimine hazırlığın ağırlık kazanması beklendiği belirtildi. Federal hükümetin kapanmasına yol açabilecek bütçe anlaşmazlıklarının siyasi maliyeti de bu çerçevede gündeme geldi.
Liderler arasındaki diyalog kurumsal temaslarla desteklenmeli
Türkiye–ABD ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde, üst düzey temasların ve kesintisiz diyaloğun, Trump’ın ilk dönemindeki krizlerle karşılaştırıldığında daha elverişli bir zemin sunduğu belirtildi. Ancak liderler arasındaki yakınlığın, savunma tedariki gibi somut dosyalardaki sorunları tek başına çözmeye yetmediği vurgulandı.
Yeni Kongrede Türkiye’ye ilişkin karar tasarılarının ve eleştirel siyasi mesajların daha fazla gündeme gelebileceği ifade edildi. Buna karşılık, Demokratların yoğun iç politika gündemi içinde ikili ilişkilere ne ölçüde zaman ayıracağının belirsiz olduğu, Kongredeki değişimin Türkiye–ABD ilişkileri üzerinde doğrudan ve kapsamlı bir olumsuz etki yaratmasının kaçınılmaz görülmemesi gerektiği değerlendirmesi yapıldı. Askerî teçhizatla ilgili yasama süreçlerinde ise güçlüklerle karşılaşılabileceğine dikkat çekildi.
Türkiye’nin Cumhuriyetçilerle her zaman iyi, Demokratlarla her zaman sorunlu ilişkiler yürüttüğü yönündeki genellemelerin açıklayıcı olmadığı belirtildi. Seçmen tercihlerinin yeniden değişebileceği bir ortamda, 2028’i de gözeterek her iki partiyle ilişkilerin geliştirilmesi ve Kongrede kalıcı temaslar kurulması gerektiği vurgulandı. Dış ilişkiler ve silahlı hizmetler komitelerinin yanı sıra kaynak tahsisinde etkili olan ödenek komitelerinin de yakından izlenmesinin önemi üzerinde duruldu.
ABD’nin Avrupa’dan savunma beklentisi sürecek
Dış politika başlıklarında, Kongredeki çoğunluk değişiminin ABD’nin bütün stratejik önceliklerini değiştirmesinin beklenmemesi gerektiği ifade edildi. Avrupa’nın daha fazla savunma harcaması yapması ve kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk üstlenmesi talebinin iki partide de karşılık bulduğu belirtildi.
Bu nedenle Avrupa açısından temel meselenin, ABD’nin savunma yükünü azaltma eğiliminin hangi takvimle ilerleyeceği ve Avrupa ülkelerine kendi kapasitelerini geliştirmek için ne kadar zaman tanınacağı olduğu değerlendirmesi yapıldı. NATO’nun geleceği bakımından, kuvvet ve kritik askerî kapasite değişikliklerinin kapsamının önem taşıdığına dikkat çekildi.
Bölgesel diplomasi yeni Kongreyle iş birliği alanları açabilir
Soru-cevap bölümünde Gazze’ye ilişkin barış ve yeniden inşa girişimleri, İran’a yönelik Amerikan politikası ve bölgesel gelişmelerin Türkiye’ye etkileri değerlendirildi. Gazze’deki girişimlerin geleceğinin Kongre dengesinin yanı sıra sahadaki koşullara ve İsrail’deki siyasi gelişmelere bağlı olduğu belirtildi.
İran konusunda ise seçim sonuçlarının kendiliğinden bir politika değişikliği anlamına gelmediği, iki parti arasındaki ayrışmanın hedeflerden çok kullanılacak araçlarda ortaya çıkabileceği ifade edildi. Seçmenlerin savaşa tepkisinin, İran’la normalleşmeye verilmiş bir destek olarak yorumlanmaması gerektiği üzerinde duruldu.
Yeni Kongrenin Türkiye açısından yalnızca güçlük kaynağı olarak görülmemesi gerektiği de vurgulandı. Rusya–Ukrayna savaşı, Ermenistan’la diplomatik ilişkiler ve İsrail’le ilişkiler gibi alanlarda atılabilecek yapıcı adımların, Kongrede olumlu karşılık bulabileceği değerlendirildi.
