TEPAV: "Mali Kurallar Sayısal Bir Denklemle Sınırlandırıldığında İşe Yaramaz"

TEPAV, denklemin işe yarayabilmesi için atılması gereken ilk adımın kamu maliyesinde etkinliğin sağlanması olduğunu açıkladı.

---

ANKARA- TEPAV, mali kuralların kamuoyunda çoğunlukla sayısal bir denklem çerçevesinde değerlendirildiğine dikkat çekerek, "O denklemin işlevini yerine getirmesine imkan sağlayacak, gerekli teknik ve kurumsal altyapı sağlanmadan devreye konulan mali kurallar etkisiz olmaktadır. Bu açıdan atılması gereken ilk adım kamu maliyesi yönetiminde etkinliği sağlamaktır" dedi.

TEPAV Kamu Politikaları Eğitim ve Araştırma Enstitüsü Direktörü Ümit Özlale tarafından hazırlanan "Mali Kural, Keşke Sadece Denklem Olsaydı" başlıklı Politika Notu yayımlandı. Mali kuralların Türkiye gündemine 2009 Eylül ayında açıklanan Orta Vadeli Program ile otursa da, uzunca bir süredir, birçok ülkede, maliye politikasının temel unsurlarından birisi olduğuna dikkat çekilerek, şöyle denildi:

"Gelişmiş ülkelerde önceden sağlanmış olan mali istikrarın korunması için kullanılan mali kuralların gelişmekte olan ülkelerde ise kredibiliteyi inşa etmek amacıyla hayata geçirildiğini görüyoruz. Giderek daha fazla sayıda ülkede uygulanması bu kuralların başarılı olduğu izlenimini uyandırsa da, detaylı bir analiz mali kuralların sayısal bir denklemle sınırlandırıldığında istenen sonuçları üretmeyeceğini göstermektedir. Bir başka deyişle, maliye politikasının esnekliğinden ödün vermeden "çıpa" görevini görmesi için mali kuralların dayandıkları kurumsal ve teknik altyapı açısından değerlendirilmesi gerekiyor. Bu açıdan yola çıkarak mali kuralın Türkiye'de uygulamasına iki açıdan bakmak mümkündür:

1. Mali kuralın başarılı olması için gerekli ön koşulların, kurumsal teknik altyapının, tam olarak sağlanamamış olması

2. Ön koşulların sağlanması durumunda bile mali kural uygulamasının barındırdığı bazı dezavantajlar."

TEPAV'ın Politika Notu'nda mali kuralların "mucize ilaç" olmadığının altı çizildi. Önümüzdeki dönemde maliye politikasının ana unsurunu oluşturacak olan mali kuralların kamuoyunda çoğunlukla sayısal bir denklem çerçevesinde değerlendirildiğine dikkat çekilen değerlendirmede, "Oysa, ülke örneklerinin de açıkça gösterdiği gibi o denklemin işlevini yerine getirmesine imkan sağlayacak, gerekli teknik ve kurumsal altyapı sağlanmadan devreye konulan mali kurallar etkisiz olmaktadır. Bu açıdan atılması gereken ilk adım kamu maliyesi yönetiminde etkinliği sağlamaktır. Bu, mali kurallara işlerlik kazandırmanın da ön koşuludur. Dolayısıyla, sürdürülebilir ekonomik büyüme ile mali disiplin arasındaki ilişki sayısal bir denkleme indirgenmemelidir" denildi.