Politika Notu / Dr. Levent Gönenç

Günümüzde, siyaset bilimi literatüründe hükümet sistemlerinin işleyişini açıklayabilmek için kullanılan teorilerden biri "delegasyon zinciri" (chain of delegation) teorisidir. Norveçli siyaset bilimci Kaare Strom tarafından geliştirilen bu teoriye göre, temsili demokrasiler, kamusal kararların alınması ve uygulanması için bir delegasyon zinciri oluşturulmasını zorunlu kılar. Çağdaş demokrasilerde nihai kamu gücünün, yani egemenliğin asıl ve ilk sahibi halktır. Halk, egemenlik yetkilerini (halkoylaması gibi yarı-doğrudan demokrasi mekanizmaları dışında) "doğrudan" kullanmaz; söz konusu bu yetkileri kullanmak üzere temsilciler seçer. Örneğin başkanlık sisteminde, zincirin en başında halk, yani seçmenler vardır. Seçmenler başkanı seçer ve yürütmeye ilişkin egemenlik yetkilerini başkana “delege” ederler. Başkan, hiyerarşik bir sıralamayla, başkan yardımcılarına, başkan yardımcıları bakanlara, bakanlar üst kademedeki bürokratlara, üst kademedeki bürokratlar alt kademedeki bürokratlara, alt kademedeki bürokratlar ise memurlara, vs.; talimat ve emir vererek delegasyon zincirini tamamlarlar. Böylece, başkan tarafından alınan bir kamusal karar yukarıdan aşağıya iletilerek somutlaşmış ve hayata geçirilmiş olur.

Politika notuna erişmek için tıklayınız.