Arşiv

  • Mart 2024 (2)
  • Şubat 2024 (19)
  • Ocak 2024 (18)
  • Aralık 2023 (17)
  • Kasım 2023 (14)
  • Ekim 2023 (15)
  • Eylül 2023 (12)
  • Ağustos 2023 (21)
  • Temmuz 2023 (18)
  • Haziran 2023 (13)
  • Mayıs 2023 (9)
  • Nisan 2023 (9)

    Büyüme: Nereye?
    Fatih Özatay, Dr. 20 Temmuz 2022
    OECD birkaç yıldır haftalık GSYH büyüme tahminleri açıklıyor. Tahminler, makine öğrenmesi teknikleri kullanılarak yapılıyor. Henüz çok az sayıda gözlem var. Bu az sayıda büyüme verisinin, TÜİK’in açıkladığı aylık sanayi üretim endeksinden ve çeyrek yıllık GSYH verilerinden elde edilen artış oranları ile uyumlu olduğu gözleniyor. Az sayıda gözlem olması bilimsel bir karşılaştırmaya izin vermese de OECD’nin bu verisi, yayınlanmasından oldukça sonra açıklanan diğer iki verinin nasıl şekillenebileceğine dair bir fikir verebilir. [Devamı]
    Fırsatı Türkiye yerine Ukrayna kullanabilir mi?
    Güven Sak, Dr. 19 Temmuz 2022
    Bugün Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının 145. (yazıyla, yüz kırk beşinci) günü. Rusya beklediği gibi üç günde zafere ulaşamadı. Rusya-Ukrayna savaşı yakında beşinci ayını tamamlayıp altıncı ayına girecek. [Devamı]
    Düşük ücret-yüksek kur
    Fatih Özatay, Dr. 15 Temmuz 2022
    Dün açıklanan mayıs ayı verilerine göre geniş tanımlı işsizlik oranı (işsizler, iş önerilirse çalışmaya hazır olanlar ve ara sıra iş buldukça çalışanların toplamının işgücüne oranı) yüzde 21,7 düzeyinde. Öte yandan çalışanların azımsanmayacak bir kısmı bir sosyal güvenlik şemsiyesi altında değil. Yine TÜİK verilerine göre 2021 sonunda çalışanların yüzde 27,8’i sigortasız çalışıyor. Bekleneceği gibi, bu oran tarımda çok yüksek. Ancak sanayide de az değil: Yüzde 18,3. [Devamı]
    Risk ve kur: Şimdi daha yüksek
    Fatih Özatay, Dr. 08 Temmuz 2022
    2001 krizi ile karşılaştırıldığında şu anda yaşamakta olduğumuz enflasyonist süreç daha olumsuz gelişiyor. Şimdi hem enflasyon hem de fiyatlar genel düzeyinin artış hızı daha yüksek. Salı günü bu konu üzerinde durmuştum. Sıra döviz kuru ve risk primini (CDS) incelemekte. Ele aldığım dönem enflasyon yazısındaki dönem: 1 Şubat 2001 – 31 Ocak 2022 ile 1 Eylül 2021 – 7 Temmuz 2022 dönemi (ikinci dönemin son günü CDS için 1 Temmuz). Neden bu dönem? 2001 krizi şubat ayının sonuna doğru patlak vermişti. Dönemin Ocak 2002’de bitmesinin ilk nedeni enflasyonun zirve noktasına ulaştığı ay olması. İkincisi, dönemi uzatsaydım 2001 krizi lehine olacaktı; toplam on iki aylık bir dönem ile yetindim. İkinci dönemin başlangıcının Eylül 2021 olmasının nedeni ise sanırım açık: Yaşamakta olduğumuz krizi tetikl [Devamı]
    Daha yüksek ve daha hızlı
    Fatih Özatay, Dr. 06 Temmuz 2022
    Yılın yarısını geride bıraktık. Açıklanan ekonomik verilerin –hadi neredeyse tamamının demeyim, çok ama çok büyük bir çoğunluğunun sevimsiz olduğu bir altı ay oldu. “En sevimsiz gösterge hangisi?” diye sorarsanız, yanıtım enflasyon olur. Toplumun büyük kısmını, özellikle de dar gelirliyi etkiliyor çünkü. Olumsuz yönde ve derinden. [Devamı]
    Kar suyu
    Fatih Özatay, Dr. 29 Haziran 2022
    Son yazım “acilen düzgün bir ekonomi programına ihtiyaç var” malumunun ilanı ile bitiyordu. Cuma günü açıklanan BDDK kararından sonra artık ‘acilen’ yerine ‘çok acilen’ demek gerekiyor herhalde. ‘Çok acilen’, çünkü bu gidişle ilginç karar sayısı giderek artacak gibi duruyor. [Devamı]
    Şimdi değilse ne zaman?
    Güven Sak, Dr. 28 Haziran 2022
    Türkiye’nin içinde debelendiği çukurdan çıkabilmesi için ilk koşulun “artık kazmayı bırakmak” olduğunu söylemiştim. Hatırlayın Birinci Çukur Kanunu’nu. Sonra İkinci Çukur Kanunu ne diyordu? “Artık kazmayı bırakmış olmanız, bir çukurda olduğunuz gerçeğini değiştirmez”. [Devamı]
    Selman ve 40-50 milyar dolar
    Fatih Özatay, Dr. 24 Haziran 2022
    Salı sabahı birkaç gazetenin internet sayfasına baktım. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman Ankara’ya geliyormuş. Salı günü resmi görüşmeler varmış. Haberlerin ezici çoğunluğu, Selman’ın gelişini Merkez Bankası’nın (TCMB) döviz rezervleri ile ilişkilendirilmiş. Selman’ın döviz rezervlerimize katkı vermesi bekleniyormuş. [Devamı]
    İtibar açığı
    Fatih Özatay, Dr. 22 Haziran 2022
    Merkez bankaları büyümenin potansiyel düzeyinden sapması (çıktı açığı) ve gerçekleşmesini tahmin ettikleri enflasyonun hedeften sapması ile yakından ilgililer. Ölçmeye çalıştıkları üçüncü bir sapma (açık) daha var. Şu: Merkez Bankası dışındaki kesimlerin bekledikleri yılsonu enflasyon gerçekleşmesi ile yılın başında ilgili merkez bankasının (çoğu ülkede hükümet ile birlikte) belirlediği enflasyon hedefi arasındaki fark. Bu, enflasyon hedefine ne ölçüde inanıldığının bir göstergesi ve bir anlamda itibar açığını ölçüyor. Fark ne kadar yüksekse enflasyon hedefinin ve elbette uygulanan para politikasının itibarı o kadar az oluyor. [Devamı]
    Fren zamanı
    Fatih Özatay, Dr. 15 Haziran 2022
    Dün iki önemli veri açıklandı. Nisan ayı ödemeler dengesi ve sanayi üretimi. Ödemeler dengesindeki gelişmeler iç açıcı değil. Son on iki ayın cari işlemler açığı 25,7 milyar dolar düzeyindeyken, bu yılın ilk dört ayında 21,1 milyar dolar açık verdik. Çok yüksek. Önemli ölçüde enerji faturasının artması ve dış ticaret hadlerinin aleyhimize gelişmesi ile ilgili. Ama sonuçta enerji ithalatçısı bir ülkeyiz ve gerçek de bu: İlk dört aydaki açık çok yüksek. [Devamı]