Arşiv

  • Ocak 2023 (8)
  • Aralık 2022 (10)
  • Kasım 2022 (10)
  • Ekim 2022 (9)
  • Eylül 2022 (11)
  • Ağustos 2022 (11)
  • Temmuz 2022 (9)
  • Haziran 2022 (10)
  • Mayıs 2022 (10)
  • Nisan 2022 (12)
  • Mart 2022 (13)
  • Şubat 2022 (9)

    Tempolu büyümenin engeli 'onlar' değildir
    Güven Sak, Dr. 08 Ocak 2008
    Herkes sorumluluğunu üstlenmelidir. Son günlerde ekonomiye ilişkin kestirimlerde hakim olan fikirlerin arkasında yanlış bir varsayımın yatmakta olduğu izlenimi en azından bu satırların yazarında giderek güçlenmektedir. Analizinizi dayandırdığınız varsayım yanlış olursa, o analizin de fazla bir değeri olmaz. Bu yanlış varsayım dün de vardı, bugün de vardır. Yanlış olduğu dün kanıtlanmıştır ama eğer zamanında davranmazsak, bu kez etkili olma ihtimali yüksektir. Bugün müsaadenizle bu yanlış varsayıma, bu tehlikeli yaklaşıma kısaca bir değinelim. Zaman zaman güçlenen bu yanlış varsayım, Türkiye ekonomisinin performansının, içeride bizim yaptıklarımızdan çok, dışarıdan gelen "onlar"ın tercihlerine bağlı olduğu varsayımıdır. "Her şeye kadir olan 'onlar'dır, 'biz' ise tevekkül içinde [Devamı]
    Amerikan tüketicisinin neşesi hepimizi ferahlatır
    Güven Sak, Dr. 04 Ocak 2008
    Bugünlerde Amerikan tüketicisi gözümüzün bebeği. Herkes işi gücü bırakmış bir halde, ABD kaynaklı bankacılık krizinin Amerikan tüketicilerinin neşesini kaçırıp kaçırmadığını, kaçırdıysa ne kadar kaçırdığını keşfetmeye çalışıyor. Aralık başında, bizde olmayan ama ABD'de olan, fon akımları tablosunun 2007 yılı 3. çeyrek rakamları yayımlandı. Rakamlara bakıldığında, Amerikan hanehalkı servetinde, bankacılık krizinden kaynaklanan, bir büyük olumsuz etki görünmüyor. Konut yatırımlarından gelen kayıp, tahvil ve hisse senedi yatırımlarından gelen kazançla dengelenmiş gibi duruyor. Bakın bu iyi haber. Bankacılık krizinden gelen hasar, bir tek bankalardaki hasarla sınırlı kalacaksa, krizin etkileri daha kolay yönetilebilir. Değerlendirmemize buyurun, efendim. İsterseniz değerlendirmeye, [Devamı]
    Profilo Telra hadisesi, sonsuz yorgunluklar yılında neyi ıskaladığımızı göstermektedir
    Güven Sak, Dr. 01 Ocak 2008
    Bugün 2008 yılının birinci günü. Her başlangıç umut doludur. Geçen yılın nasıl geçtiği ise baktığınız açıyla yakından alakalıdır. 2007 yılı Türkiye açısından bakıldığında bir felaketler yılı olmamıştır ama bir sonsuz yorgunluklar yılı olmuştur. 2008'de bizi yine yorucu bir yıl beklemektedir. Yılın yorucu geçecek olmasına yapılan vurgunun nedeni ek enerji ihtiyacının altını çizmek, hazırlıklı olmanın önemini vurgulamak içindir. Sonsuz yorgunluklar yılından kasıt ise şudur: Bir yandan, ileriye bakarak, sorunlarımızı çözmek için çabalamamız gerekirken bir yandan da olduğumuz yerde durabilmek için enerji harcamamız gerekmektedir. Statükoyu korumak için fazladan enerji gerektiğinde, yapılması gereken öncelikle mevcut enerjiyi daha verimli kullanmak, kayıp-kaçağı engellemektir. Profil [Devamı]
    Kaplan yavrusu edinmek istiyor muyuz, istemiyor muyuz?
    Güven Sak, Dr. 25 Aralık 2007
    Çin atasözünü biliyor musunuz? Hani o, "Hamama giren terler"in Çincesi gibi duran atasözünü. "Kaplan yavrusu edinmek isteyen, kaplanın inine girmek zorundadır" diyenini. Bugünlerde etrafımızda olup bitenlere bakarken Türkiye'nin olaylar karşısındaki tavrını değerlendirirken hep bu sözü akılda tutmakta fayda var. Soru ortada değil mi? "Kaplan yavrusu edinmek istiyor musunuz yoksa istemiyor musunuz?" Bu bölgede başı dik dolaşmak istiyor musunuz yoksa istemiyor musunuz? 2007 yılını bitiriyor, 2008 yılına giriyoruz. Yurtdışında bizim buradaki performansımızı etkileyebilecek bir sürü olay var. Ortada riskler ve onlarla birlikte dolaşan fırsatlar var. Biz dünyada olup bitenlere bakınca iki temel unsuru ayırt ediyoruz. Bunlardan ilki uluslararası bankacılık krizi, ikincisi ise Avras [Devamı]
    Filistin'e bağışla değil, balık tutmayı öğreterek yardım edilir
    Güven Sak, Dr. 20 Aralık 2007
    Bir sanayi politikası çerçevesi olarak TOBB-BİS Projesi, Filistin tarafında serbest bölge düzenlemesi yapmak için bazı esneklikler sağlıyor. Bu proje Türkiye'nin bölgedeki ağırlığını da artırır.Bu hafta Filistin için önemli haftalardan biriydi. Sonuçları tartışmalı Annapolis zirvesinden sonra, Filistin Bağışçılar Konferansı 1996'dan beri en geniş katılımla bu hafta başında toplandı. Yaklaşık 90 ülke uluslararası kuruluş heyeti bu toplantı için Paris'e geldi. Toplantıda Salam Fayyad hükümetinin hazırladığı 2008-2010 Filistin Reform ve Kalkınma Planı için finansman desteği arandı. Bu çerçevede, Filistinliler için 3 yıllık bir sürede kullanılmak üzere yaklaşık olarak 5.6 milyar dolar yardım yapıldı. Gelinen noktanın değerlendirmesi nereden baktığınıza bağlı. Bir yandan, Filistin m [Devamı]
    Tüketici kendini iyi hissetmeyince büyüme yavaşlar
    Güven Sak, Dr. 18 Aralık 2007
    Yok söyleyince olmuyor. İlle de fiilen olmasını beklemek gerekiyor. Nitekim işte oluyor. Rakamlar ortada. Bugün Türkiye'nin önündeki en büyük tehlike büyüme sürecinin hız kesmesidir. Türkiye'de önümüzdeki dönemde en çok korkmamız gereken hadise yurtiçine fon girişlerinde bir ani duruş kaynaklı "ani ölüm" ihtimali olmamalıdır. En çok korkmamız gereken hadise bir "yavaş ölüm" ihtimali olmalıdır. Son büyüme rakamları bu hadiseden korkmamız gerektiğini göstermektedir. [Devamı]
    Zayıflayan banka-müşteri ilişkisi, şeffaflık mı yoksa kırılganlık mı getirir?
    Güven Sak, Dr. 15 Aralık 2007
    Uluslararası bankacılık krizi daha bitmedi. Ama tünelin ucunda bir ışık göründü. Doğu'da bu son dönemde biriken servet, Batı bankalarının yeniden sermayelendirilmesini tamamlayacak gibi duruyor. Sermaye ihtiyacının çabucak ve inandırıcı şekilde belirlenmesi, hasarın onarımı için gereken zamanı azaltıyor. Sonuçta, ikincil piyasa etkileri kontrol edilebilen bir yeniden sermayelendirme operasyonu devreye girebiliyor. Nasıl oluyor da olabiliyor? Öncelikle yeni sermaye ihtiyacı nasıl bu kadar çabuk ortaya çıkabiliyor? Bankaların zararı nasıl bu kadar çabuk görülebilir hale geliyor? İşte bu noktada değişen banka-müşteri ilişkileri ve menkul kıymetleştirmenin rolü önem taşıyor galiba. Gelin bugün, son krizdeki yeni gelişmeler ışığında değişen banka-müşteri ilişkilerine bir bakalım. Ba [Devamı]
    Yeniden sermayelendirme için Abu Dabi’den sonra Singapur da devrede
    Güven Sak, Dr. 14 Aralık 2007
    Dün Citigroup için olan bu kez İsviçre kökenli UBS için oldu. Ekim ayında UBS 4 milyar ABD Doları tutarında finansal varlığını zarar hanesine yazmıştı. Bilançosunda taşıdığı değerlerin aslında değer olmadığını ilan etmişti. Sonra aralık ayında 10 milyar dolarlık daha değersiz varlığa sahip olduğunu açıkladı. UBS bilançosunu yeniden değerledikten sonra bir kez daha değerlemeye karar verdi. Citigroup da aynısını yapmıştı. Ama benzerlik bununla da sınırlı kalmadı. Sonra yeniden sermayelendirme için UBS de aynı Citigroup gibi "memleket fonları"na (sovereign wealth funds) döndü. Citigroup yeniden sermayelendirme için Abu Dabi'ye yönelmişti. UBS'in yeniden sermayelendirmesini ise Singapur'un "Kamu Yatırımları Şirketi" (Government Investment Corporation) ile ismi açıklanmayan bir Orta [Devamı]
    Abu Dabi, bankacılık krizinden çıkışı göstermektedir
    Güven Sak, Dr. 04 Aralık 2007
    Kasım ayını hayırlı bir haberle noktaladık. Bir "memleket fonu" (sovereign wealth fund) Citigroup'a 7.5 milyar ABD Doları tutarında sermaye enjekte etti. Bu operasyonla Birleşik Arap Emirlikleri'nin, Abu Dabi Yatırım Otoritesi, Citigroup hisselerinin yüzde 4,9'unu kontrol eder hale gelecek ve şirketin en büyük ortağı olacak. Bize kalırsa bu operasyon, yüreklere su serpmelidir. Son dönemde fiyatların hızlı artışı sayesinde, petrol üreticisi ülkelerde biriken petro-dolarlar, gelişmiş ülkeler kaynaklı uluslararası bankacılık krizine kısmi bir çıkış yolu sunabilir. Galiba bankacılık krizinde çözüme doğru yeni bir bölüm başlamaktadır. Merak ediyorsanız, devam edebilirsiniz efendim. [Devamı]
    Bir tek YTL değil, neredeyse bütün paralar değerleniyor
    Güven Sak, Dr. 30 Kasım 2007
    Yeni Türk Lirası (YTL) neredeyse 2001 krizinden beri nominal olarak değerleniyor. İsterseniz bir yol işareti koyarak ifade edelim: YTL, Süreyya Serdengeçti Merkez Bankası Başkanlığı'ndan ayrıldığından beri, kesintisiz, tam beş çeyrektir, nominal olarak değerleniyor. Bunun ekonomimiz üzerine olası etkilerini daha önce tartıştık. Birincisi, istikrar programının hemen başında, görülmesi olağan olan bir durum, Türkiye örneğinde çok uzamış duruyordu. İkincisi, güçlü bir politika çerçevesinin yokluğunda, değeri dışarıdan belirlenen döviz kuru, Türkiye ekonomisinin önümüzdeki dönemdeki yapılanmasını dikte ettirmeye başlıyordu. Üçüncü sonucu ikinciden türetmek mümkün: Türkiye ekonomisi, küresel ekonomiyle hızlı ve son derece kontrolsüz bir biçimde bütünleşiyordu. Bu ifadeyi bu sütunda [Devamı]